Gdybyśmy zrobili w Polsce sondę uliczna i zapytali rodaków „Czy warto bi? się o swoje?”, prawie wszyscy odpowiedzą twierdząco. Ale jeżeli zmienimy pytanie na „Czy warto bi? się o swoje przed sadem?”, większoś? machnie pogardliwie ręką.

No tak, życie nas nie pieściło przez ostatnie 70 lat (niektórzy szybko poprawia, ze nigdy nas nie pieściło). Nauczyło nas, ze sady są powolne, kosztowne, a co najgorsze, często niesprawiedliwe.

Tez tak uważałem, dopóki niespodziewanie, tutaj w Anglii, w marcu tego roku wyrzucono mnie z pracy. W dodatku była to krzycząca niesprawiedliwoś? (każdy tak mówi, powiecie, ale w moim wypadku to prawdziwa prawda ;). Siedziałem w domu i użalałem się nad sobą, dopóki nie wpadło mi do głowy, żeby poszuka? w internecie spraw podobnych do mojej. Bardzo szybko trafiłem na stronę Apelacyjnego Sadu Pracy (Employment Appeal Tribunal).

Nie jestem prawnikiem, ale zawsze lubiłem czyta? wyroki sadowe. To zboczenie, przyznaje, ale czasami pożyteczne, bo pozwala zrozumie?, dlaczego niektórzy przyjaciele i znajomi nagle przestali do nas wpada? i dzwoni?. A kiedy pracowałem a w banku, znajomoś? prawa naprawdę pozwala unikną? kłopotów.

Po pięciu miesiącach czytania wyroków (z uzasadnieniem) angielskiego Apelacyjnego Sadu Pracy i obfitej korespondencji w trójkącie Sad (nie apelacyjny, lecz pierwszej instancji) – mój były pracodawca – ja, zostałem ponownie przyjęty do pracy. Z zachowaniem ciągłości. Nie tylko zatrudnienia. Również wypłat.

Kiedy tak czytałem te wyroki, zona przypomniała mi o swojej sprawie. Pod koniec poprzedniego roku pracowała w hotelu Travelodge w Luton. Bardzo marnie jej płacili – poniżej 3 funtów za godzinę. - Zainteresuj się również moimi pieniędzmi – zganiła. - A co z tego będę miał? – wykazałem zainteresowanie, chociaż chyba nie takie, o jakie jej chodziło. Popatrzyła na mnie tak, ze szybko zmieniłem zainteresowania na właściwe.

I tak doszło do tego, ze 8 września br. stanę przed Sadem Pracy (Employment Tribunal) w Bedford i spróbuje przekona? trzech sędziów, ze niemożnoś? porozumienia się po angielsku to przypadłoś? czyniąca osobę nie znającą języka, a pracującą w Wielkiej Brytanii, osoba niepełnosprawną w rozumieniu definicji niepełnosprawności (disability) zawartej w Disability Discrimination Act 1995.

Dodałem niepełnosprawnoś? do skargi o place niższe od ustawowej płacy minimalnej, ponieważ poszkodowanymi były Polki nie znające angielskiego i wydawało mi się, ze gdyby znały język, nie dałyby się wykorzystywa?. Kobiety wabiono do pracy ogłoszeniami podkreślającymi, ze znajomoś? angielskiego nie jest wymagana”. Zatrudniano je w charakterze pokojówek hotelowych. Pracowały na akord, £ 1.84 za pokój, niezależnie od ilości godzin spędzonych w pracy.

W miarę upływu czasu, kiedy czytałem kolejne uzasadnienia wyroków, pisane przez angielskich sędziów w sprawach dotyczących niepełnosprawności, stawało się dla mnie jasne, ze moje intuicyjne zrozumienie tego pojęcia w dużej mierze pokrywa się z orzecznictwem. Pozostało mi tylko przela? moje przekonania na papier, przepłatajac je cytatami z tak zwanych „autorytetów” (authorities), czyli z wyroków, które na przestrzeni lat same stały się prawem. Co wcale nie oznacza, ze wygrana mam juz w kieszeni. Oprocz definicji niepełnosprawności, do pokonania pozostały inne, tez nie nisko ustawione poprzeczki.

Trudno jest mi dotrzec do wszystkich poszkodowanych. Polacy (a w szczególności Polki) nie maja wiary w sady i w „angielską” sprawiedliwoś?. Znajomy powiedział mi tak: „Jakbyś sto razy dostał w dupę, to ten sto pierwszy tez byś jej nie nadstawiał”. Może i nie. A może tak. Najpierw bym sprawdził, jak mocno można dosta? w dupę, a ile forsy do reki.

Bilans wygląda tak: koszty są niewielkie, trochę znaczków i kserokopie (sporo, ale niezbyt drogie). Koszty dojazdu na rozprawę zwraca Employment Tribunal. Zwraca tez dniówkę do wysokości £ 45. Trochę czasu i pieniędzy pójdzie na rozmowy telefoniczne ze mną (£ 10 – 20). Wygra? można wyrównanie do płacy minimalnej za cały okres zatrudnienia (kilkaset do kilku tysięcy funtów) i odszkodowania do dwudziestu pięciu tysięcy funtów.

Może warto?

Jedno słowo przestrogi: sprawiedliwoś? dokonuje się powoli. Rozprawa 8 września jest rozprawa wstępna. Do rozprawy głównej dojdzie może dopiero za kilka miesięcy. A może za rok.

Ale nie trzeba czeka? na wynik w Anglii. Ktoś ma w planach powrót do Polski – niech wraca. Wszystko można załatwi? pisemnie lub telefonicznie.

Przypominam: szukam Polek (mężczyźni też jacy? byli, jeden albo dwóch), które pracowały w Travelodge w Luton dla firmy ISS i którym płacono na akord za sprzątanie pokoi. Od października 2007 roku stawka za pokój wynosiła £ 1.84, przed październikiem była niższa. Jeżeli ktoś pracował dla ISS gdzie indziej albo w innym charakterze, a wydaje mu się, że płacono mu poniżej płacy minimalnej, tez niech się zgłosi.

Kontakt: Tomek Klarecki

tel. 075020 12561 (z Polski +44 075020 12561)

tel. w Polsce (bede tam przez 10 najblizszych dni) +48 507 666 192

e-mail: tomekklarecki@wp.pl